Sitodruk (znany również jako druk sitowy lub serigrafia) to tradycyjna metoda nadruku, która wykorzystuje szablon z siatki, zwany „sitem”, do przenoszenia farby na wybrany materiał. W przeciwieństwie do metod cyfrowych, takich jak druk atramentowy czy sublimacja, sitodruk polega na ręcznym lub mechanicznym przeciskaniu farby przez siatkę, która została wcześniej przygotowana z wzorem. Ponieważ każdy kolor w projekcie wymaga osobnego sita, technika ta najlepiej sprawdza się w przypadku grafik z ograniczoną paletą barw, ale przy bardziej złożonych, wielokolorowych obrazach staje się bardziej skomplikowana.

Jak to działa:

Przygotowanie grafiki i klisz: Proces rozpoczyna się od gotowego projektu, który zostaje rozdzielony na warstwy odpowiadające poszczególnym kolorom. Każdy kolor będzie nadrukowywany z osobnego sita. Na podstawie rozdzielonych warstw przygotowuje się transparentne klisze (filmy), które służą do zasłaniania wybranych fragmentów sita podczas naświetlania emulsji.

Przygotowanie sita: Sito, czyli siatka rozciągnięta na ramie aluminiowej lub drewnianej, jest powlekane światłoczułą emulsją. Po wyschnięciu na sicie umieszcza się kliszę i całość naświetla silnym źródłem światła. Partie zasłonięte przez film nie zostają utwardzone i można je później wypłukać wodą, tworząc szablon projektu na siatce.

Aplikacja farby i druk: Sito jest montowane na karuzelowej lub płaskiej prasie drukarskiej, a materiał (np. koszulka, plakat, torba) umieszczany pod nim. Na powierzchnię sita nakłada się farbę, którą przeciąga się raklą przez oczka siatki, przenosząc wzór na materiał. W przypadku nadruków wielokolorowych każdy kolor jest nanoszony osobno, przy użyciu osobnego sita i dokładnej rejestracji, by kolory nakładały się precyzyjnie.

Utrwalanie i wykończenie: Po nadruku produkt trafia do tunelu grzewczego lub prasy termicznej, gdzie farba zostaje utrwalona – łącząc się trwale z materiałem. Po schłodzeniu nadruk jest odporny na pranie, ścieranie i czynniki zewnętrzne.

Główne zalety sitodruku:

Intensywne, kryjące kolory: Farby stosowane w sitodruku są zazwyczaj gęstsze niż w metodach cyfrowych, co pozwala uzyskać bardzo żywe i kryjące kolory, nawet na ciemnych tkaninach.

Trwałe i długowieczne nadruki: Sitodruk słynie z wyjątkowej odporności. Dobrze utrwalony nadruk bez problemu znosi wielokrotne pranie i intensywne użytkowanie.

Opłacalność przy dużych nakładach: Po przygotowaniu matryc nadruk dużych ilości odbywa się szybko i ekonomicznie. Im większy nakład, tym niższy koszt jednostkowy, co czyni sitodruk idealnym rozwiązaniem dla produkcji hurtowej.

Uniwersalność zastosowań: Technika ta nadaje się nie tylko do tkanin – można nią zadrukowywać papier, plastik, drewno, szkło, metal i inne powierzchnie, co czyni ją wyjątkowo wszechstronną.

Ograniczenia:

Złożoność przy wielu kolorach: Każdy kolor to osobne sito i osobna konfiguracja, co wydłuża i komplikuje proces. Przy bardzo szczegółowych lub fotorealistycznych projektach odwzorowanie wszystkich detali może być trudne.

Wysokie koszty początkowe przy małych seriach: Przygotowanie sit i konfiguracja prasy sprawiają, że dla małych nakładów koszt jednostkowy może być nieopłacalny.

Aspekty środowiskowe: Choć dostępne są ekologiczne farby i systemy odzyskiwania emulsji, tradycyjny sitodruk wiąże się z użyciem rozpuszczalników, chemikaliów i zużywalnych materiałów. Wymaga to odpowiedzialnego gospodarowania odpadami i dokładnego czyszczenia stanowisk pracy.